*

*

Đại thi hào dân tộc, danh nhân văn hóa Nguyên Du (Ảnh: internet)

Vì năng lực nhà thơ công ty văn rất có thể định hướng cho cả một xã hội đi vào dòng Đẹp của Đạo đức cao cả, đến nên, Văn thời đó gồm ít fan làm. Cùng hiển nhiên, số người hâm mộ của nó cũng ko nhiều… Vậy nên cụ công cụ bà ngày xưa so với văn chương bao gồm một cách biểu hiện nhìn nhận trải nghiệm rất không giống với chúng ta hôm nay.

Bạn đang xem: Tu là cõi phúc tình là dây oan

Truyện Kiều ngày xưa cũng rất được bình như vậy. Chỉ riêng những bài vịnh Kiều thể hiện cách nhìn riêng của các cụ ông cụ bà đã là một trọng lượng không nhỏ.

Tôi có cái may mắn vào những năm chiến tranh nằm nghe ông mình là một nhà nho bình Kiều, dìm Kiều, vui buồn cùng với cuộc đời Kiều… Đó là những ký ức khó quên. Nó cho tôi những cảm xúc, những cảm nhận về áng Kiều bất hủ này luôn luôn luôn mới mẻ.


*

Chị em Thúy Kiều, Thúy Vân ( ảnh minh họa)

Sau này, học Kiều ở phổ thông, ở đại học và đọc rất nhiều các bài viết, các công trình nghiên cứu của những học giả nổi tiếng, tôi vẫn chẳng sao quên được cảm giác mới nguyên của lời ông ngoại tôi giảng nói, khóc cười với Kiều và có lẽ với chính đời ông.

Từ thời tiểu học, bọn họ đã được học các câu thơ ngắn nói về các mùa, các cảnh thiên nhiên. Chẳng hạn, câu thơ tả mùa xuân:

“Cỏ non xanh rợn chân trờiCành lê trắng điểm một vài bông hoa”


Mộng Liên đã từng có lần viết “Thúy Kiều khóc Đạm Tiên, Tố Như tử có tác dụng Truyện Kiều, việc tuy khác nhau mà lòng vậy nên một, người đời sau thương bạn đời nay, fan đời nay thương bạn đời xưa, hai chữ tài chân thành là một chiếc thông lụy của đàn tài tử khắp trong gầm trời cùng suốt cả xưa nay vậy… Ta rước một thiên mực nhạt, xa viếng chị em Kiều, tuy lời văn quê kệch, không được sánh với bức giao thiên, tuy vậy đủ trầm trồ rằng mẫu nợ sầu của hai chữ tài tình, tuy khác đời mà chung một dạ. May được nối ở đằng sau quyển Tân thanh của Tố Như tử, cùng làm cho một khúc Đoạn trường để mếu máo người xưa”.

Chu to gan Trinh viết “Cho tốt danh sĩ với giai nhân/ cùng một kiếp hoa nghiêm nặng trĩu nợ.. “.


Chúng ta đặt kiểu dáng kể chuyện của Nguyễn Du vào truyền thống tự sự phương Đông, đề cao “cảm vật” hơn là “mô phỏng” như nghệ thuật tự sự phương Tây. “Vật trong hoạt động nghệ thuật không hẳn là đối tượng hàng đầu để mô phỏng mà chỉ là nhân tố kích đam mê dẫn vạc tình cảm, là đối tượng số 1 mà chỉ người có tình cảm bắt đầu dùng thơ để biểu hiện”.


Vì sao nhưng mà tài tình bạc mệnh?

Mở đầu tác phẩm, Đại thi hào viết:

Trăm năm vào cõi người ta.

Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau

Có cõi âm phủ, cõi ma, cõi Tiên, cõi Phật thì cũng có một cõi nữa mà cuộc nhân sinh của chúng ta chứng kiến muôn vàn hỷ nộ, ái ố. Đó là cõi Người. Lúc Nguyễn Du dùng đôi mắt Mê mờ của thế gian để nhìn cái cõi ấy thì đồng thời trí huệ nhà Phật cũng mang lại Người cảm nhận về những cõi khác. Nó không giống cõi người này. Đặc trưng của cõi Người là định luật hà khắc: Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau.

Xem thêm: Phim Hd - Nữ Hiệp Sĩ Tóc Trắng Tập 1 Phần 1


Vì nhìn cái chữ Tài trong cách nhìn hiện đại bắt buộc rất nhiều người cho rằng Nguyễn Du ban đầu có cảm hứng về nó tuy thế ngòi bút hiện thực của ông đã đẩy ông rời khỏi ý định ban đầu.

Xin trích ra trên đây một đoạn viết của Nguyễn Đức Dân vào bài “Truyện Kiều từ góc nhìn so sánh”: “Trên thực tế, tứ tưởng “tài mệnh tương đố” là tư tưởng xuyên suốt Kim Vân Kiều truyện. Cùng chữ tài ở đấy là tài tình, tài sắc, tài tình của kiếp hồng nhan, chứ không phải là tài thao lược võ bị của đấng phái mạnh nhi. Vả lại, thời phong kiến, tài văn hay được trọng hơn tài võ. Từ bỏ Hải vào Kim Vân Kiều truyện sẽ nói: “Quốc gia bao giờ cũng vẫn trọng văn coi thường võ”. Ngay lập tức từ Hồi 1, Thuý Kiều đã làm cho khúc bạc phận oán, trong các số đó có câu: “Gương bội nghĩa mệnh bao giờ cũng thế/ Kiếp hồng nhan hồ dễ dàng tránh đâu?”


Khi thăm mả Đạm Tiên, Kiều than Đạm Tiên là “Kiếp hồng nhan bạc bẽo mệnh”, lại khấn:

“Em phía trên với chị cảm nhau bởi chữ tài sắc”.

Hồi 2: Thuý Kiều nghĩ về Kim Trọng cùng tự nhủ bản thân là “phúc tệ bạc kém duyên”. Cơ hội mơ thấy Đạm Tiên thì Đạm Tiên lại khen “tài hoa” của Kiều cùng Kiều cũng tự nhấn với Đạm Tiên là mình gồm tiếng “tài tình”, rồi có tác dụng 10 bài xích thơ trong các số đó 2 bài xích đầu mang tên là Tiếc mang lại tài cùng Thương bội nghĩa mệnh. Hồi 3: Kim Trọng khen Thuý Kiều có tài đáng “phải đúc bên vàng” mới xứng. Còn Kiều thì đáp lại là hồi xưa có người thầy tướng tá đoán cho doanh nghiệp rằng: “Thiếp tốt nhất đại tài tình thiên thu bạc bẽo mệnh” (“Nghìn thu bạc phận một đời tài hoa” – Nguyễn Du). Rồi lại bảo: “Trời xanh vốn hay ghen ghét (…). độc nhất là ghen sắc đẹp thì lại thừa tệ!” (Trời xanh quen thuộc thói má hồng tiến công ghen – Nguyễn Du).


Hồi 4, 5: Kiều từ giác đem số bội nghĩa mệnh của chính bản thân mình ra nhằm thuyết phục bố mẹ cho mình chào bán thân chuộc cha. Hồi 6: trong một bài bác thơ của Kiều cũng có thể có chữ “Hồng nhan bội nghĩa mệnh”. Hồi cuối cùng: trong 10 bài thơ khuyến mãi ngay Kim Trọng, Kiều lại nhắc tới kiếp tệ bạc mệnh: “Tự cam bạc phận nhân”. Như vậy cũng đầy đủ thấy bốn tưởng “tài tình mệnh bạc” là tứ tưởng xuyên thấu của Kim Vân Kiều truyện mà Nguyễn Du chỉ thu nhận lại nhưng mà thôi.”


Nên chăng cố nhân chuyển từ Tài Tình lịch sự cảnh giới từ Bi?

Người ta thường tuyệt so sánh Kiều với “Kim Vân Kiều truyện” của Thanh trọng điểm Tài Nhân theo quan điểm hơn thua. Thực ra, Nguyễn Du rất tôn trọng tư tưởng của một tác phẩm mà ông gọi là “cảo thơm”. Tài năng của họ Nguyễn là đã sáng tạo một kiệt tác văn chương có đậm tính dân tộc Việt chứ ko phải là một bản dịch. Đặc biệt là giá chỉ trị thẩm mỹ và nghệ thuật thi ca dưới hiệ tượng ngôn ngữ dân tộc chứ chưa phải chỉ ở nghệ thuật xây dựng đái thuyết.

Nổi bật nhất ở nàng Kiều là khả năng âm nhạc của nàng. Không phải ngẫu nhiên mà Nguyễn Du đã dùng những câu thơ vẽ các giai điệu music thật kỳ diệu ứng với những biến cố quan lại trọng nhất́ vào đời Kiều.

Phật Gia mang lại rằng con người Khổ để rồi Mê và tạo nghiệp là vì chưng chữ Tình rất đặc định của thế giới bé Người. Yêu thương, giận hờn; hỷ nộ, ái ố; được mất, danh lợi… bé người quay quắt với chữ Tình. Phải khai phóng con người, giải thoát thế giới đầy chấp trước Mê mờ truớc hết bằng việc thế thế Tài Tình sang trọng cảnh giới của Từ Bi..


Thế giới Tình cho ta càng thấy càng “đau đớn lòng”.

Nhưng muốn mô tả, chứng kiến và cảm nhận sâu sắc nhất về nó thì phải: Trải sang 1 cuộc bể dâu. Lúc xã hội còn thịnh trị, mặt tích cực của chữ Tình duy hộ loài Người, cho con người những Thiện niệm, chổ chính giữa lành. Nhưng lại khi xã hội đã biến cải “vũng bắt buộc đồi” với bao phen “thay đổi tô hà” như Nguyễn thì ta thấm thía mặt trái của chữ Tình.

Đọc Nguyễn Du, ta luôn thấy những mâu thuẫn, những thấp thỏm ngay trong những đoạn thơ ko có bóng dáng của những xung đột trực tiếp giữa người với người; giữa những nhân cách phẩm giá và những phường thập ác bất xá… Chẳng hạn một cảnh xuân, một tối hò hẹn, một giấc chiêm bao…

Trong bài: “Lời thì thầm của Nguyễn Du với chúng ta“, một học giả rất có uy tín về “Kiều học” là Nguyễn Thạch Giang đã “rẽ cương” theo một hướng khác: “Ta quen chú ý từng quãng đời Kiều nên có thể thấy cuộc đời và triết lý Kiều có rất nhiều mâu thuẫn. Trong đoạn kết, Nguyễn Du viết:“Ngẫm tốt muôn sự tại trời

Trời kia sẽ bắt làm người dân có thân

Bắt phong trần đề xuất phong trần

Cho thanh cao mới được phần thanh cao”

Đó là thuyết định mệnh. Bé người trọn vẹn nằm trong lòng bàn tay tạo hóa, cho sao được vậy. Nhưng lại có cả Nghiệp:

“Đã sở hữu lấy Nghiệp vào thân

Cũng chớ trách lẫn trời ngay sát trời xa

Thiện căn sinh sống tại lòng ta

Chữ trọng tâm kia mới bằng bố chữ Tài”


Đoạn kết “Đoạn trường tân thanh” họ phải gọi rằng: “Thế bắt đầu biết, người đời thường đến rằng: “muôn sự trên trời…” là không đúng.Con fan tự tạo thành Nghiệp, chứ không một ai khác, nghĩa là chính mình là người sáng tác của đời mình, tự trọng tâm ta cả, chắc hẳn rằng đời này ta khổ, là do đã tạo những nghiệp ngơi nghỉ đời trước.

Thiện căn làm việc tại lòng ta, phúc họa đạo trời, nguồn gốc cũng ở trong thâm tâm mà ra cả. Đó là lời dạy dỗ của Phật:

Mỗi chúng ta là một vị Phật sắp tới thành. Buộc phải trở về với chủ yếu ta, ko cầu một chiếc gì bên cạnh ta.

Như vậy, lúc viết “Đoạn trường tân thanh“, Nguyễn Du muốn trao gửi đến hậu vậy sự tu học, trung khu đắc của mình: “Tu là cõi phúc, tình là dây oan”. Tâm thành theo Phật, bản thân ta được bảo vệ bình an trong đông đảo hoàn cảnh.”

(Còn nữa)

La Vinh – Hà Phương


từ khoá : Nghệ thuật, đều thông điệp sâu sắc Nguyễn Du giữ hộ gắm qua Truyện Kiều, Tu là cõi phúc, tình là dây oan